Hướng dẫn
Cách tạo bokeh tròn mịn, xóa phông đẹp bằng lens Viltrox giá rẻ
Th9
Cách tạo bokeh tròn mịn, xóa phông đẹp bằng lens Viltrox giá rẻ là điều nhiều người mới quan tâm khi sử dụng các lens khẩu lớn như f/1.4–f/1.7. Tuy nhiên, bokeh đôi khi vẫn xuất hiện “vẩy hành” hoặc thiếu mịn do cách chọn khẩu độ, khoảng cách chụp và bố trí hậu cảnh. Với Viltrox 56mm f/1.4 và các lens chân dung khẩu lớn, chỉ cần kiểm soát tốt khoảng cách giữa máy ảnh, chủ thể và hậu cảnh, bạn có thể tạo bokeh tròn, mềm và hiệu ứng “xóa phông đút tay” mà không cần đầu tư lens đắt tiền.
Trong bài viết này, Viltrox Việt Nam chia sẻ các mẹo thiết lập và chụp thực tế để tối ưu bokeh, hạn chế onion-ring, phù hợp cho người mới đến trung cấp dùng máy Sony, Fujifilm hoặc Nikon APS-C.
Hiểu về bokeh đẹp và bokeh có vân vòng (Onion-ring)
Bokeh là hiệu ứng làm mờ hậu cảnh khi máy ảnh lấy nét vào chủ thể. Không chỉ tạo nền mờ, bokeh còn quyết định cách các vùng sáng ngoài nét như đèn, ánh nắng hay điểm phản chiếu được thể hiện trong ảnh.
Một bokeh đẹp thường có vùng chuyển mờ mềm, mịn và tự nhiên, giúp chủ thể nổi bật mà hậu cảnh không gây mất tập trung. Ngược lại, bokeh có đường viền gắt hoặc nhiều chi tiết có thể khiến ảnh trông rối và kém mềm mại.
Bokeh tròn mịn, creamy là gì?
Bokeh tròn mịn, thường được gọi là creamy bokeh, có các vùng sáng ngoài nét tròn hoặc gần tròn, bề mặt mượt và ít đường viền rõ. Hiệu ứng này đặc biệt đẹp khi phía sau chủ thể có đèn nhỏ, ánh nắng xuyên qua tán cây hoặc các điểm phản sáng.
Để tạo bokeh mềm hơn, người chụp thường sử dụng khẩu độ lớn, đưa chủ thể đến gần máy ảnh và giữ khoảng cách xa giữa chủ thể với hậu cảnh.
Bokeh đẹp thường phù hợp với:
- Chụp chân dung và ảnh cưới.
- Chụp thời trang, beauty.
- Chụp hoa, sản phẩm.
- Quay video cần hậu cảnh mềm và ít gây phân tâm.
Bokeh có vân vòng (Onion-ring) là gì?
Bokeh có vân vòng, hay onion-ring bokeh, là hiện tượng bên trong các điểm sáng ngoài nét xuất hiện nhiều vòng tròn đồng tâm. Thay vì một vùng sáng mượt, điểm bokeh có thể nhìn thấy các đường vân giống như những vòng tròn xếp chồng lên nhau.
Hiện tượng này dễ nhận thấy nhất khi chụp các nguồn sáng nhỏ ở hậu cảnh như:
- Đèn đường vào ban đêm.
- Đèn LED hoặc đèn trang trí.
- Ánh nắng xuyên qua tán cây.
- Điểm phản sáng trên nước hoặc kim loại.
Khi chỉ có một vài điểm sáng, hiệu ứng này có thể không quá rõ. Nhưng nếu hậu cảnh chứa nhiều nguồn sáng nhỏ, các vân vòng xuất hiện dày có thể khiến bokeh trông kém mịn và làm ảnh mất đi cảm giác tự nhiên.
Vì sao bokeh xuất hiện các vân vòng?
Một nguyên nhân thường gặp đến từ thấu kính phi cầu (Aspherical) trong thiết kế quang học. Loại thấu kính này giúp lens kiểm soát quang sai, cải thiện độ sắc nét và tối ưu kích thước. Tuy nhiên, những sai lệch rất nhỏ trên bề mặt thấu kính trong quá trình sản xuất có thể tạo ra các vòng vân bên trong điểm sáng ngoài nét.
Mức độ xuất hiện vân vòng không chỉ phụ thuộc vào thấu kính mà còn liên quan đến:
- Độ chính xác khi gia công thấu kính phi cầu.
- Thiết kế quang học của từng lens.
- Khẩu độ đang sử dụng.
- Khoảng cách giữa máy ảnh, chủ thể và hậu cảnh.
- Kích thước và cường độ nguồn sáng phía sau.
Vì vậy, bokeh có vân vòng không đồng nghĩa lens bị lỗi. Đây có thể là đặc điểm quang học chỉ xuất hiện rõ trong một số điều kiện chụp nhất định.
Lens Viltrox kiểm soát bokeh như thế nào?
Nhiều lens Viltrox sử dụng thấu kính phi cầu như Aspherical hoặc UA, kết hợp với các thấu kính ED và HR để kiểm soát quang sai và cải thiện chất lượng hình ảnh.
Tuy nhiên, ED và HR không trực tiếp loại bỏ hoàn toàn vân vòng trong bokeh. Chất lượng bokeh còn phụ thuộc vào thiết kế tổng thể, độ chính xác của thấu kính phi cầu, hình dạng lá khẩu và cách lens xử lý vùng sáng ngoài nét.
Các mẫu thuộc dòng Viltrox Pro được định hướng đến chất lượng hình ảnh cao hơn, trong đó có khả năng tạo vùng chuyển mờ đẹp khi sử dụng khẩu độ lớn. Ví dụ, Viltrox 56mm f/1.2 Pro có khẩu độ rất lớn, phù hợp với ảnh chân dung cần tách chủ thể mạnh và tạo hậu cảnh mềm.
Một số lens EVO và Air cũng có thể tạo bokeh đẹp trong điều kiện phù hợp. Ưu điểm của các mẫu này là trọng lượng nhẹ, giá dễ tiếp cận và khẩu độ lớn, phù hợp cho người mới bắt đầu.
3 lens Viltrox đáng cân nhắc để tạo bokeh đẹp
Viltrox 56mm f/1.4 STM
Viltrox 56mm f/1.4 STM là một trong những lựa chọn phổ biến cho người dùng máy ảnh APS-C muốn chụp chân dung với hậu cảnh mờ mạnh. Tiêu cự tương đương khoảng 85mm trên full-frame giúp tạo góc nhìn phù hợp cho chân dung, bán thân và cận mặt.
Khẩu độ f/1.4 cho phép tạo độ sâu trường ảnh mỏng và tách chủ thể khỏi hậu cảnh tốt. Đây cũng là mẫu lens phù hợp để thực hành cách kiểm soát khoảng cách, khẩu độ và nguồn sáng nhằm tạo bokeh đẹp hơn.
Viltrox 56mm f/1.7 Air
Viltrox 56mm f/1.7 Air hướng đến người dùng ưu tiên thiết bị nhẹ, gọn và tiết kiệm chi phí. Khi kết hợp với máy ảnh APS-C, lens phù hợp cho chân dung, chụp đời thường, du lịch và sáng tạo nội dung.
Dù khẩu độ f/1.7 không lớn bằng f/1.4 hay f/1.2, bạn vẫn có thể tạo hậu cảnh mờ đẹp bằng cách đưa chủ thể gần máy ảnh và giữ hậu cảnh ở khoảng cách xa.
Viltrox 56mm f/1.2 Pro
Viltrox 56mm f/1.2 Pro dành cho người dùng muốn ưu tiên khả năng tách nền và chất lượng bokeh cao hơn. Khẩu độ f/1.2 tạo vùng nét rất mỏng, giúp chủ thể nổi bật rõ ràng và hậu cảnh được làm mờ mạnh.
Tuy nhiên, khẩu độ càng lớn thì việc lấy nét càng đòi hỏi độ chính xác cao. Khi chụp chân dung, nên kết hợp Eye-AF hoặc lấy nét liên tục để giữ vùng nét đúng vào mắt.
Không chỉ nhìn vào khẩu độ khi chọn lens
Khẩu độ lớn không phải yếu tố duy nhất quyết định bokeh đẹp. Khi chọn lens Viltrox, bạn nên xem xét đồng thời:
- Tiêu cự: Tiêu cự dài thường hỗ trợ tách chủ thể khỏi hậu cảnh tốt hơn.
- Khẩu độ: Khẩu độ lớn giúp tạo vùng nét mỏng và hậu cảnh mờ mạnh.
- Khoảng cách đến hậu cảnh: Hậu cảnh càng xa chủ thể thì hiệu ứng mờ càng rõ.
- Khoảng cách chụp: Đưa máy gần chủ thể giúp tăng khả năng xóa phông.
- Số lượng và hình dạng lá khẩu: Ảnh hưởng đến hình dạng của các điểm sáng ngoài nét.
- Thiết kế quang học: Quyết định cách lens xử lý quang sai và vùng ngoài nét.
- Điều kiện ánh sáng: Nguồn sáng nhỏ, mạnh ở xa thường làm các vân vòng dễ nhìn thấy hơn.
Do đó, nếu muốn có bokeh tròn mịn, đừng chỉ mở khẩu tối đa. Hãy thử thay đổi khẩu độ, khoảng cách chụp và vị trí hậu cảnh để tìm thiết lập phù hợp với từng cảnh.
Quy tắc khoảng cách vàng: Máy – Chủ thể – Hậu cảnh
Muốn tạo xóa phông và bokeh đẹp bằng lens Viltrox, không chỉ cần mở khẩu lớn. Khoảng cách giữa máy ảnh – chủ thể – hậu cảnh cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ mờ nền.
Công thức dễ nhớ: máy càng gần chủ thể + chủ thể càng xa hậu cảnh = xóa phông càng mạnh. Đây là cách hiệu quả để tăng bokeh ngay cả với lens Viltrox giá dễ tiếp cận.
Máy ảnh càng gần chủ thể, nền càng dễ mờ
Đưa máy gần chủ thể giúp độ sâu trường ảnh mỏng hơn, từ đó tăng khả năng tách chủ thể khỏi nền. Với lens Viltrox 56mm trên APS-C, khoảng cách 1–2,5m thường phù hợp cho ảnh đầu-vai hoặc nửa người.
Tuy nhiên, không nên tiến quá gần vì có thể làm thay đổi tỷ lệ khuôn mặt và hạn chế bố cục.
Chủ thể càng xa hậu cảnh, bokeh càng rõ
Nếu chủ thể đứng sát tường hoặc cây cối, hậu cảnh thường vẫn còn nhiều chi tiết. Ngược lại, khi chủ thể cách nền 3–5m hoặc hơn, hậu cảnh sẽ dễ mờ và bokeh có xu hướng lớn, mềm hơn.
Ví dụ, thay vì để người mẫu cách tường 1m, hãy thử tăng lên 4–5m trong khi giữ máy cách chủ thể khoảng 1,5–2m.
Khoảng cách gợi ý với lens Viltrox 56mm
Với Viltrox 56mm trên máy ảnh APS-C, bạn có thể bắt đầu bằng thiết lập đơn giản:
| Vị trí | Khoảng cách gợi ý |
| Máy ảnh → Chủ thể | 1–2,5m |
| Chủ thể → Hậu cảnh | 3–5m trở lên |
| Khẩu độ | f/1.4–f/2.8 |
| Kiểu chụp | Đầu-vai, nửa người |
Đây chỉ là mốc tham khảo. Tiêu cự, khẩu độ, cảm biến và khoảng cách lấy nét đều ảnh hưởng đến kết quả. Khi muốn bokeh mạnh hơn, hãy tăng khoảng cách chủ thể với hậu cảnh trước khi cố gắng mở khẩu tối đa.
Ví dụ thực tế: Chụp chân dung ngoài trời
Với lens 56mm trên APS-C và khẩu độ f/1.4:
- Chủ thể cách cây 1m: nền vẫn có thể còn nhiều chi tiết.
- Chủ thể cách cây 5m: cây cối mờ hơn, các vùng sáng ngoài nét có xu hướng lớn và mềm hơn.
Điểm đáng chú ý là khẩu độ không đổi, sự khác biệt chủ yếu đến từ khoảng cách giữa chủ thể và hậu cảnh.
Chụp trong nhà hoặc studio nhỏ
Khi không gian hạn chế, hãy tận dụng khoảng cách có sẵn:
- Đưa chủ thể cách tường khoảng 2–3m nếu có thể.
- Đặt máy cách chủ thể khoảng 1–2m.
- Dùng lens 56mm ở f/1.4–f/2.
- Ưu tiên hậu cảnh ít chi tiết hoặc có nguồn sáng nhỏ.
Nếu không thể tách chủ thể khỏi tường, hãy đổi góc chụp hoặc chọn nền đơn giản thay vì chỉ mở khẩu lớn hơn.
Mẹo ước lượng khoảng cách nhanh
Không cần dùng thước dây. Có thể ước lượng bằng bước chân:
- 2 bước ≈ 1–1,5m
- 3 bước ≈ 2m
- 5–6 bước ≈ 3–5m
- 7–8 bước ≈ khoảng 5m trở lên
Bạn có thể thử đặt chủ thể cách hậu cảnh khoảng 5 bước, sau đó điều chỉnh vị trí máy để có bố cục phù hợp.
Test bokeh với cùng khẩu độ
Để thấy rõ vai trò của khoảng cách, hãy thử:
Thiết lập A: Máy → chủ thể 1,5m, chủ thể → nền 1m, f/1.4.
Thiết lập B: Máy → chủ thể 1,5m, chủ thể → nền 5m, f/1.4.
Khi chỉ thay đổi khoảng cách chủ thể – hậu cảnh, thiết lập B thường cho nền mờ hơn và chủ thể nổi bật hơn.
Lưu ý về khoảng cách lấy nét tối thiểu
Mỗi lens Viltrox có Minimum Focus Distance khác nhau. Nếu đưa máy quá gần chủ thể, lens có thể không lấy nét được. Vì vậy, hãy kiểm tra thông số của đúng model đang sử dụng.
Khoảng cách lấy nét tối thiểu cũng không phải khoảng cách chụp chân dung lý tưởng. Với lens 56mm, khoảng 1–2,5m thường dễ kiểm soát bố cục hơn.
Công thức dễ nhớ để tạo bokeh đẹp
Máy gần chủ thể + chủ thể xa hậu cảnh + khẩu độ lớn = xóa phông mạnh hơn.
Trong thực tế, tăng khoảng cách giữa chủ thể và hậu cảnh thường là cách đơn giản nhất để cải thiện bokeh mà không cần đổi lens. Sau đó, điều chỉnh khẩu độ để cân bằng giữa độ sâu trường ảnh, độ nét chủ thể và chất lượng bokeh.
Tận dụng thấu kính phi cầu của Viltrox để hạn chế bokeh có vân vòng khi chụp đêm
Chụp chân dung ban đêm với nhiều nguồn sáng nhỏ dễ làm lộ hiện tượng bokeh có vân vòng (onion-ring). Các bóng đèn ngoài vùng nét có thể xuất hiện những vòng đồng tâm, khiến hậu cảnh kém mịn.
Một số lens Viltrox sử dụng thấu kính phi cầu (Aspherical/ASPH), kết hợp nhiều lá khẩu và thiết kế quang học tối ưu để cải thiện chất lượng bokeh. Tuy nhiên, onion-ring còn phụ thuộc vào thiết kế tổng thể, khẩu độ, khoảng cách và vị trí nguồn sáng.
Vì sao chụp đêm dễ làm lộ bokeh có vân vòng?
Các nguồn sáng nhỏ như đèn đường, đèn xe hay bảng hiệu có độ tương phản cao. Khi nằm ngoài vùng nét, chúng trở thành những bokeh ball lớn nên các chi tiết bên trong dễ được nhìn thấy.
Hiện tượng này không nhất thiết là lỗi của lens. Khi đánh giá bokeh, nên thử nhiều khẩu độ và khoảng cách thay vì chỉ dựa vào một cảnh chụp đêm.
Thấu kính phi cầu của Viltrox có vai trò gì?
Thấu kính phi cầu giúp kiểm soát quang sai và tối ưu hiệu suất quang học. Một số lens Viltrox còn kết hợp ED, HR hoặc UA để cải thiện khả năng kiểm soát ánh sáng và chất lượng bokeh.
Ví dụ, Viltrox 56mm f/1.2 Pro sử dụng hệ thống thấu kính phi cầu, ED, HR và UA. Các bài test thực tế ghi nhận bokeh khá mịn, không thấy onion-ring rõ rệt và 11 lá khẩu giúp bokeh ball giữ hình dạng tròn tốt khi khép khẩu nhẹ.
Tuy nhiên, chất lượng bokeh không phụ thuộc riêng vào thấu kính phi cầu mà còn liên quan đến độ chính xác gia công, thiết kế quang học và hình dạng khẩu độ.
Nhiều lá khẩu giúp bokeh tròn hơn
Số lượng và hình dạng lá khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến hình dạng bokeh ball. Lá khẩu được bo tròn và có số lượng lớn sẽ giúp khẩu độ duy trì hình dạng gần tròn hơn.
- Viltrox 56mm f/1.4 STM: 9 lá khẩu tròn.
- Viltrox 56mm f/1.2 Pro: 11 lá khẩu.
Đây là yếu tố hỗ trợ tạo bokeh tròn, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng bokeh.
5 mẹo hạn chế bokeh có vân vòng khi chụp đêm
- Chọn lens có bokeh tốt
Viltrox 56mm f/1.4 STM phù hợp với chân dung APS-C nhờ tiêu cự tương đương khoảng 85mm và khẩu độ f/1.4. Nếu ưu tiên bokeh lớn và mềm hơn, 56mm f/1.2 Pro có lợi thế nhờ khẩu độ f/1.2 và 11 lá khẩu.
- Đưa chủ thể gần máy và xa hậu cảnh
Giữ chủ thể tương đối gần máy, đồng thời tăng khoảng cách với nguồn sáng phía sau. Khi hậu cảnh càng xa, bokeh càng lớn và các chi tiết nhỏ bên trong điểm sáng cũng khó nhận thấy hơn.
- Khép nhẹ khẩu độ
Nếu bokeh ở f/1.4 hoặc f/1.2 xuất hiện vân vòng rõ, hãy thử f/2 hoặc f/2.8. Cách này có thể giúp cải thiện hình dạng bokeh, nhưng đồng thời làm nền bớt mờ.
- Giảm số lượng nguồn sáng trong khung hình
Ưu tiên hậu cảnh có các điểm sáng thưa, có khoảng tối xen kẽ và tránh để quá nhiều bóng đèn sát nhau phía sau chủ thể. Thay đổi vị trí máy vài bước đôi khi đã giúp hậu cảnh sạch hơn đáng kể.
- Dùng lens hood
Lens hood không loại bỏ trực tiếp onion-ring nhưng giúp hạn chế ánh sáng xiên và flare. Khi chụp đêm, đây là phụ kiện hữu ích nếu không chủ động sử dụng flare để tạo hiệu ứng.
Thiết lập nhanh khi chụp chân dung đêm với Viltrox 56mm
Bạn có thể bắt đầu với thiết lập sau:
| Thiết lập | Gợi ý |
| Lens | Viltrox 56mm f/1.4 STM hoặc 56mm f/1.2 Pro |
| Khẩu độ | f/1.4–f/2.8 |
| Khoảng cách máy → chủ thể | Khoảng 1–2,5m |
| Khoảng cách chủ thể → đèn nền | Từ 3–5m trở lên |
| Lấy nét | Eye-AF/AF-C khi chụp người |
| Hậu cảnh | Đèn thưa, nằm xa chủ thể |
Đây chỉ là điểm bắt đầu. Nếu bokeh quá rối, hãy ưu tiên thay đổi vị trí chủ thể và hậu cảnh trước khi thay đổi hàng loạt thông số trên máy.
Viltrox 56mm f/1.4 và 56mm f/1.2 Pro cho bokeh đêm khác nhau thế nào?
Cả hai đều phù hợp với ảnh chân dung APS-C, nhưng định hướng khác nhau.
Viltrox 56mm f/1.4 STM có lợi thế về trọng lượng và giá tiếp cận, đồng thời vẫn cho bokeh mềm khi mở khẩu. Một số bài đánh giá ghi nhận bokeh khá đẹp và không thấy onion-ring rõ, dù hình dạng điểm sáng không phải lúc nào cũng tròn hoàn toàn khi thay đổi khẩu độ.
Viltrox 56mm f/1.2 Pro có khẩu độ lớn hơn và hệ thống quang học cao cấp hơn. Các bài test độc lập ghi nhận bokeh mềm, không thấy onion-ring rõ và 11 lá khẩu giúp các điểm sáng giữ hình dạng tròn tốt khi khép khẩu nhẹ.
Do đó, nếu mục tiêu chính là bokeh đêm lớn, mềm và nổi bật, 56mm f/1.2 Pro có nhiều lợi thế về mặt thiết kế. Nếu ưu tiên một bộ máy nhẹ, dễ tiếp cận và vẫn có khả năng tạo bokeh đẹp, 56mm f/1.4 STM là lựa chọn thực tế hơn.
Cách kiểm tra onion-ring bằng ảnh crop 100%
Để kiểm tra bokeh, đặt chủ thể cách máy khoảng 1,5–2m, hậu cảnh hoặc hàng đèn cách chủ thể 4–5m. Chụp cùng bố cục ở f/1.4, f/2 và f/2.8, sau đó crop 100% một vài bokeh ball lớn.
Hãy kiểm tra:
- Bề mặt bokeh có mịn không.
- Có xuất hiện vòng đồng tâm không.
- Bokeh ball có giữ hình dạng tròn không.
- Có viền màu tím hoặc xanh không.
- Vùng chuyển nét sang mờ có tự nhiên không.
Cách test này giúp đánh giá bokeh chính xác hơn thay vì chỉ nhìn ảnh tổng thể.
Các mẹo bổ sung để bokeh tròn mịn
Sau khi kiểm soát khoảng cách máy ảnh – chủ thể – hậu cảnh, bạn có thể cải thiện bokeh bằng cách điều chỉnh khẩu độ, góc máy, ánh sáng và hậu kỳ. Những yếu tố này giúp tận dụng tốt hơn khả năng xóa phông của lens Viltrox.
Chọn khẩu độ phù hợp để bokeh mềm hơn
Khẩu độ là yếu tố đầu tiên cần điều chỉnh khi muốn tạo bokeh tròn mịn và xóa phông mạnh. Với các lens như Viltrox 56mm f/1.4 hoặc 56mm f/1.7 Air, có thể bắt đầu ở khẩu độ lớn nhất để tạo vùng nét mỏng và hậu cảnh mờ rõ. Viltrox 56mm f/1.7 Air có khẩu độ tối đa f/1.7 và được thiết kế hướng đến khả năng tạo bokeh đẹp trong một thân lens nhẹ 170g.
Nếu sử dụng Viltrox 56mm f/1.4, hãy thử f/1.4–f/2 khi chụp chân dung cần tách nền mạnh. Với Viltrox 56mm f/1.7 Air, có thể bắt đầu ở f/1.7–f/2.
Tuy nhiên, không nên mặc định rằng mở khẩu tối đa luôn cho bokeh đẹp nhất. Nếu các điểm sáng phía sau xuất hiện vân vòng hoặc viền gắt, hãy khép nhẹ khẩu xuống f/2–f/2.8 và kiểm tra lại.
Với Viltrox 56mm f/1.2 Pro, khẩu f/1.2 cho khả năng tách nền rất mạnh. Thiết kế của lens gồm 13 thấu kính trong 8 nhóm, trong đó có 1 UA, 1 ED và 3 HR, được Viltrox định hướng để tạo bokeh mượt và hạn chế onion-ring.
Mẹo dễ nhớ:
- Muốn xóa phông mạnh: mở khẩu.
- Muốn bokeh cân bằng và dễ kiểm soát: thử khép nhẹ 1–2 stop.
Điều chỉnh góc máy và bố cục
Bokeh không chỉ phụ thuộc vào thông số trên lens. Góc máy và cách bố trí hậu cảnh cũng quyết định các vùng sáng xuất hiện ở đâu trong khung hình.
Thay vì đặt chủ thể chính giữa, hãy thử đưa chủ thể lệch sang một bên theo quy tắc 1/3. Sau đó tìm những vùng có đèn, ánh nắng hoặc điểm phản sáng nằm phía sau để tạo chiều sâu.
Ví dụ, khi chụp chân dung đường phố bằng lens 56mm:
- Đặt người mẫu lệch trái hoặc phải khung hình.
- Tìm một dãy đèn nằm sâu phía sau.
- Giữ chủ thể cách xa hậu cảnh.
- Để các điểm sáng nằm ở vùng ngoài nét.
- Chừa khoảng trống theo hướng mắt hoặc hướng nhìn của chủ thể.
Cách bố cục này giúp bokeh trở thành một phần của ảnh thay vì chỉ đơn giản là một nền mờ.
Đặc biệt, hãy tìm hậu cảnh có nhiều lớp không gian. Một hàng cây gần, đèn ở giữa và các tòa nhà xa phía sau có thể tạo chiều sâu tốt hơn một bức tường phẳng, ngay cả khi cả hai được chụp ở cùng khẩu độ.
Tận dụng ánh sáng cạnh và ánh sáng ngược
Ánh sáng cũng ảnh hưởng lớn đến cách bokeh xuất hiện. Side light, tức ánh sáng chiếu từ bên hông, giúp tạo độ tương phản và chiều sâu cho khuôn mặt. Trong khi đó, backlight, tức ánh sáng từ phía sau chủ thể, dễ tạo ra các điểm sáng ngoài nét và làm bokeh nổi bật hơn.
Khi chụp ngược sáng vào cuối chiều, hãy tìm các khe sáng giữa tán cây hoặc những vùng ánh nắng nhỏ phía sau chủ thể. Khi nằm ngoài vùng lấy nét, chúng có thể biến thành các điểm bokeh mềm.
Với cảnh đêm, đèn đường, biển hiệu hoặc đèn xe cũng có thể đóng vai trò tương tự. Tuy nhiên, không nên đưa nguồn sáng mạnh trực tiếp vào phần rìa khung hình quá nhiều vì có thể làm tăng flare và giảm độ tương phản.
Một thiết lập đơn giản: Ánh sáng phía sau → Chủ thể → Máy ảnh
Khi chủ thể nằm giữa máy ảnh và nguồn sáng, các vùng sáng phía sau dễ được biến thành bokeh ball. Đây cũng là cách tận dụng hiệu quả khẩu độ lớn trên các lens 56mm dành cho APS-C.
Hậu kỳ nhẹ để giữ bokeh mềm mại
Bokeh đẹp có thể bị ảnh hưởng nếu xử lý ảnh quá mạnh sau khi chụp. Đặc biệt, tăng clarity, texture hoặc sharpening quá nhiều có thể làm các vùng chuyển mờ trở nên cứng và khiến hậu cảnh mất đi vẻ tự nhiên.
Sau khi chụp, nên ưu tiên hậu kỳ nhẹ:
- Giảm noise vừa phải nếu ảnh chụp đêm có ISO cao.
- Tăng contrast nhẹ để chủ thể nổi bật.
- Điều chỉnh highlights để kiểm soát các vùng đèn quá sáng.
- Tăng sharpness chủ yếu ở chủ thể thay vì toàn bộ ảnh.
- Hạn chế tăng clarity hoặc texture quá mạnh ở hậu cảnh.
- Không làm nét quá mức các bokeh ball.
Nếu ảnh chân dung có bokeh đẹp ngay từ máy, hãy xem hậu kỳ như bước hoàn thiện chứ không phải cách “cứu” toàn bộ bokeh.
Một nguyên tắc đơn giản là chủ thể có thể sắc nét hơn, nhưng hậu cảnh nên được giữ mềm.
Những lens Viltrox nào phù hợp để tạo bokeh đẹp?
Nếu ưu tiên bokeh và khả năng xóa phông trong hệ lens Viltrox APS-C, có thể tham khảo nhanh ba lựa chọn sau:
| Lens | Điểm mạnh về bokeh | Phù hợp |
| Viltrox 56mm f/1.4 | Khẩu f/1.4, xóa phông mạnh, tiêu cự chân dung | Người mới, ngân sách vừa phải |
| Viltrox 56mm f/1.7 Air | Nhẹ 170g, f/1.7, dễ mang theo | Du lịch, street, chân dung hằng ngày |
| Viltrox 56mm f/1.2 Pro | f/1.2, thiết kế quang học cao cấp, ưu tiên bokeh | Người muốn chất lượng bokeh cao hơn |
Viltrox 56mm f/1.7 Air có trọng lượng chỉ 170g và sử dụng cấu trúc 11 thấu kính/9 nhóm, trong khi 56mm f/1.2 Pro sử dụng thiết kế 13 thấu kính/8 nhóm với UA, ED và HR. Vì vậy, hai mẫu hướng đến những nhu cầu khá khác nhau về kích thước, khẩu độ và mức đầu tư.
Nếu ngân sách là ưu tiên, 56mm f/1.4 hoặc 56mm f/1.7 Air là những lựa chọn dễ tiếp cận. Nếu ưu tiên khẩu độ lớn và khả năng kiểm soát bokeh, 56mm f/1.2 Pro có nhiều lợi thế hơn về thiết kế quang học.
Checklist nhanh trước khi bấm máy
Trước khi chụp, chỉ cần kiểm tra nhanh 7 điểm sau:
- Mở khẩu phù hợp: f/1.4–f/1.7 để xóa phông mạnh hoặc khép nhẹ nếu bokeh quá gắt.
- Chủ thể đủ gần: Đưa máy đến khoảng cách phù hợp để chủ thể nổi bật.
- Hậu cảnh đủ xa: Ưu tiên khoảng cách từ 3–5m trở lên nếu không gian cho phép.
- Tìm nguồn sáng: Đèn, ánh nắng hoặc điểm phản sáng phía sau sẽ giúp tạo bokeh ball rõ hơn.
- Kiểm tra bố cục: Đặt chủ thể lệch khung hình và tạo chiều sâu cho hậu cảnh.
- Kiểm tra điểm sáng: Nếu bokeh có vân vòng quá rõ, thử đổi vị trí hoặc khép nhẹ khẩu.
- Giữ hậu kỳ nhẹ: Làm nổi chủ thể nhưng không tăng độ nét quá mạnh lên hậu cảnh.
Chỉ cần ghi nhớ công thức “khẩu lớn + chủ thể gần + hậu cảnh xa + nguồn sáng phù hợp”, bạn đã có nền tảng tốt để tạo bokeh tròn, mềm và tự nhiên bằng lens Viltrox. Khi kết hợp thêm góc máy và bố cục hợp lý, ngay cả những mẫu lens giá dễ tiếp cận như 56mm f/1.7 Air vẫn có thể tạo hiệu ứng xóa phông rất đẹp trong ảnh chân dung và đời thường.
Kết luận
Tạo bokeh tròn mịn, xóa phông đẹp bằng lens Viltrox giá rẻ không chỉ phụ thuộc vào khẩu độ. Hãy kết hợp khẩu lớn, chủ thể gần, hậu cảnh xa và nguồn sáng phù hợp để có nền mờ mềm, tự nhiên.
Với các mẫu như Viltrox 56mm f/1.4, 56mm f/1.7 Air và 56mm f/1.2 Pro, bạn hoàn toàn có thể tạo hiệu ứng bokeh đẹp trên máy APS-C. Hy vọng những chia sẻ từ Viltrox Việt Nam sẽ giúp bạn khai thác tốt hơn chiếc lens đang sử dụng.
